Poliklinika 'GINEKOS' - Qendër Bashkëkohore e Diagnostikës Ultrasonografike
Ballina
Historiku
Sherbimet
Punimet
Galeria
Web Lidhje
Curriculum Vitae
Webmail
Kliko ketu per ta shkarkuar fletepalosjen "Vetekontrolli i Gjinjeve"
Rh Inkompatibiliteti

Edhe pse me shprehjen Rh inkompatibilitet në kuptimin gjuhësor shprehet dallimi ose mospërputhshmëria në kuptim të pranisë ose mungesës së Rh antigjenit në gjakun e nënës Rh negative, të cilët antigjene janë në gjendje të kalojnë barrierën placentare dhe të lidhën për eritrocitet fetale, duke bërë shkatërrimin e tyre (hemolizën). Shkatërrimi i eritrociteve fetale, nxit anemi ? pagjakësi te fëmija, dhe shtim të nivelit të bilirubinës në gjakun fetal. Në rastet me anemi shumë të shprehur, vjen deri te grumbullimi i lëngut të lirë në organet dhe nën lëkurën e fetusit, që kjo gjendje quhet hidrops fetal. Bilirubina e liruar me rastin e shkatërrimit të eritrociteve, mund të deponohet në bërthamat e trurit duke u shkaktuar dëmtime të thella. Ky përshkrim është një përmbledhje e plotë e pasqyrës klinike që e shkakton sëmundja hemolitike e fetusit ( Morbus haemoliticus fetalis ), që për fat të mirë ?do ditë e më pak haset në praktikën mjekësore.

Gjatë shtatzënisë, sasi shumë të vogla të eritrociteve fetale - të fëmijës, mund të kalojnë në qarkullimin e gjakut të nënës. Gjatë procesit të lindjes, sasi shumë më të mëdha të gjakut të fëmijës mund të përzihen me gjakun e nënës. Sistemi imunologjik i nënës, me rastin e takimit të eritrociteve të gjakut fetal ? të fëmijës, të cilët nuk i njeh, reagon me krijimin e antitrupthave kundër antigjeneve që ndodhën në eritrocitet e gjakut fetal ? të fëmijës, të cilat antigjene eritrocitet e nënës nuk i përmbajnë. Nga këtu bëhet e ?art se, Rh inkompatibiliteti ndodh vetëm nëse formula e grupit të gjakut të fetusit dallohet nga ajo që përmbahet në eritrocitet e nënës. Dallohen disa sisteme të antigjeneve, ndaj të cilave mundët të ndodh imunizimi i nënës. Këto sisteme antigjenike janë: sistemi Rh, ABO dhe më rrallë Kell, Duffy dhe MNSs. Rh sistemin e karakterizojnë antigjenet Cc, Dd dhe Ee. Konstelacionet ? kombinimet e mundshme janë: CC, cc, Cc, DD, Dd, EE, ee dhe Ee. Personat që në eritrocite kanë antigjenin D, qofshin në kombinimin me DD ose Dd, quhen Rh pozitiv . Pjesëmarrja e personave Rh pozitiv në popullatën e përgjithshme është rreth 82%. Në të kundërtën, një person është Rh negativ , nëse në eritrocite përmban antigjenet me konstelacion ? kombinim te dy antigjenet dd. Rh inkompatibiliteti ndodh vetëm në rastin kur nëna është Rh negative (konstelacion-kombinim dd), ndërsa në barkun e vet mban fëmijën Rh pozitiv (me konstelacion-kombinim DD, ose Dd). Ky kombinim ose konstelacion hasët në rreth 10% e të gjitha shtatzënave, ndërsa deri te Rh imunizimi vjen vetëm në rreth 0,5 ? 1% të shtatzënive.

Përcaktimi i pranisë së antikorpeve antieritrocitare në gjakun e nënës, është një detyrë e mbrojtjes antenatale ? para lindjes e shtatzënës. Ky test quhet testi indirekt i Coombs -it ose testi antiglobulinik. Kjo analizë ose test kryhet që me rastin e vizitës së parë të shtatzënës dhe përcaktimin e grupit të gjakut. Në shtatzënat Rh pozitive, testi kërkohet të përsëritet edhe një herë në javën e 32-të, ndërsa te shtatzënat Rh negative, testi kërkohet të përsëritet në javën e 24-të dhe pastaj edhe një herë në javën e 32-të të shtatzënisë. Nëse testi fletë për prani të antitrupthave antieritrocitare në sasi ? përpjesëtim më shumë se 1 :8, si dhe ky titer vazhdon e rritet me avancimin e shtatzënisë, ekziston dyshimi në sëmundjen hemolitike të fetusit. Në këto raste duhet të bëhet amniocenteza (marrja e lëngut amnial) dhe përcaktimi i nivelit të bilirubinës në lëngun amnial. Sipas nevojës duhet të merret gjaku nga kërthiza (kordocenteza) dhe përcaktohet niveli i hemoglobinës dhe shkalla e anemisë te fetusi. Hidropsi fetal ndodh kur niveli i hemoglobinës ulët-bie nën vlerat prej 40 g/l. Në rast se ka nevojë, që nga java e 20-të e shtatzënisë, në institucione të specializuara mund të aplikohet transfuzioni intrauterin (dhënia e gjakut kompatibil fetusit në barkun e nënës). Sasi e gjakut e cila i epet fetusit lëkundët nga 40 deri në 120 ml, varësisht nga vjetërsia e shtatzënisë dhe madhësia e fetusit. Mjekimi me transfuzion vazhdohet ?do 2 javë, deri në përfundimin e javës së 34-të, kur shtatzënia përfundohet me lindjen e bebit me prerje cezare.

Në asnjërën prej sëmundjeve gjatë shtatzënisë nuk janë arritur rezultate a? të mira si në sëmundjen e Rh inkompatibilitetit. Kontrolli i rregullt para lindjes, vizitat e rregullta ultrasonografike, përcaktimi i nivelit të bilirubinës në lëngun amnial si dhe përfundimi i shtatzënisë ? lindja në vartësi prej gjendjes së fetusit, kanë ulur mortalitetin perintal të fëmijëve në Rh inkompatibilitet në rreth 0.05 ? 0.1%o promil. Këtij suksesi i ka ndihmuar sidomos imuno profilaksia e shtatzënave Rh negative, e cila bëhet brenda 72 orëve të para të lindjes së fëmijës Rh pozitiv. Në shumë vende të botës injeksioni mbrojtës jepet edhe gjatë shtatzënisë, e sidomos në rastet e gjakderdhjeve gjatë shtatzënisë (dështimit kërcënues, placenta previa) në rastet e kryerjes së metodave diagnostike perintale (biopsia e indit korial, amnocenteza) dhe preeklampsioni. Imunoprofilaksa (injeksioni mbrojtës) te shtatzënat Rh negative, nënkupton dhënien e imunoglobulinave kundër eritrociteve fetale Rh pozitive (Imunoglobulina Anti-D). Këto imunoglobuline lidhën për eritrocitet Rh pozitive fetale që ndodhën eventualisht në gjakun e shtatzënës-nënës, dhe i shkatërrojnë, para se ato ta nxisin sistemin imunologjik të nënës për të krijuar antitrupthat e vet, të cilat kishin për të qenë pastaj fatale për bebin në shtatzëninë e ardhshme.

Literatura:

1.Maas DHA at al. Bedeutung der antenatalen Rhesusprophylaxe. gyn?kol prax 1991; 15: 35-40
2. Dra?ančić A. me bp., Porodni?tvo. ?kolska knjiga, Zagreb 1999
3.Behrens O, Schne ider J. Probleme und Nutzung der antepartualer Rhesus-Prophylaxe. Frauenarzt 1995; 1172-1178
4. Drobnjak P., Bari?ić, E., Ginekologija i porodiljstvo. Medicinska knjiga Beograd - Zagreb i ?kolska knjiga, Zagreb 1985 (ribotimi i gjashte).
5. Kn?rr K, Kn?rr-Gartner HK, Beller FK, Lauritzen C. Geburtshilfe und Gyn?kologie. 3. Auflage. Springer Verlag Berlin Heidelberg New York, 1989
6. Gliozheni O. me bp., Obstetrika Neonatologjia. Toena, Tiranë 2001
7. Habek D., Porodni?tvo i Ginekologija. ?kolska knjiga, Zagreb 1998.
8. Kurjak A. Textbook of Perinatal Medicine Volume 1, 2. Parthenon Publishing, London-New York 1998
9. Kurjak, A., me bp., Ginekologija i perinatologija. Drugo izdanje. Golden Time, Vara?dinske topljice, 1995.
10. Martius G., Berchwoldt M., Pfleiderer A., Lehrbuch der Gyn?kologie und Geburtshilfe, Georg Thieme Verlag, Stuttgart ? New York, 1994
11. Pecigo? - Kljuković, K., Zdravstvena njega trudnice, rodilje i babinjače. ?kolska knjiga Zagreb 1998.
12. Simunić, V. me bp., Ginekologija. Medicinska biblioteka, Zagreb 2001.

 
© Copyright, 1991 - 2009. Poliklinika GINEKOS. Të gjitha të drejtat e rezervuara.
Fuqizuar nga: Sfera Interactive
Fuqizuar nga: Sfera Interactive (SI) - Interactive Design & Development